I-Black Friday yigama elivamile loLwesihlanu olulandela i-Thanksgiving e-United States. Ngokwesiko liphawula ukuqala kwesizini yokuthenga kaKhisimusi e-US.
Izitolo eziningi zinikeza amanani aphansi kakhulu futhi zivula kusenesikhathi, ngezinye izikhathi kuze kube phakathi kwamabili, okwenza kube usuku lokuthenga olumatasa kakhulu lonyaka. Kodwa-ke, umcimbi wokuthengisa waminyaka yonke ungaba yimfihlakalo ngisho nemibono ethile yobuqili.
Ukusetshenziswa kokuqala okuqoshiwe kwegama elithi Black Friday ezingeni likazwelonke kwenzeka ngoSepthemba 1869. Kodwa kwakungeyona indaba yokuthenga ngamaholide. Amarekhodi omlando abonisa ukuthi leli gama lasetshenziswa ukuchaza abaxhasi bezimali baseMelika uJay Gould noJim Fisk, abathenga ingxenye enkulu yegolide lesizwe ukuze bakhuphule intengo.
Laba bobabili abakwazanga ukuphinda bathengise igolide ngenzuzo ephezulu ababeyihlelele, futhi ibhizinisi labo lahlakazeka ngoSepthemba 24, 1869. Ekugcineni lolu hlelo lwavela ngalolo Lwesihlanu ngoSepthemba, lwaphonsa imakethe yamasheya ewohlokeni ngokushesha futhi lwabhidliza wonke umuntu kusukela kosozigidi baseWall Street kuya kubantu abampofu.
Imakethe yamasheya yehle ngamaphesenti angama-20, ukuhweba kwamanye amazwe kwaphela kanye nenani lokuvunwa kukakolweni nommbila lehle ngesigamu kubalimi.
Usuku oluvusiwe
Kamuva kakhulu, ePhiladelphia ngasekupheleni kwawo-1950 nasekuqaleni kwawo-1960, izakhamuzi zendawo zavuselela leli gama ukuze libhekisele osukwini oluphakathi koSuku Lokubonga kanye nomdlalo webhola lezinyawo we-Army-Navy.
Lo mcimbi uzoheha izixuku ezinkulu zezivakashi nabathengi, ubeka umthwalo omkhulu ezikhungweni zomthetho zendawo ukuze zilawule konke.
Kwakungeke kube sekupheleni kweminyaka yama-1980 lapho leli gama laqala khona ukufana nokuthenga. Abathengisi basungula kabusha i-Black Friday ukuze babonise indaba yangemuva yokuthi ababhali bezimali basebenzisa kanjani imibala ehlukene, obomvu ukuthola inzuzo embi kanye nomnyama ukuthola inzuzo enhle, ukukhombisa inzuzo yenkampani.
I-Black Friday yaba usuku lapho izitolo zagcina zithole inzuzo khona.
Leli gama lanamathela, futhi kusukela ngaleso sikhathi, i-Black Friday isiphenduke umcimbi wesizini yonke oye wadala amaholide amaningi okuthenga, njengoMgqibelo Webhizinisi Elincane kanye noMsombuluko We-Cyber.
Kulo nyaka, iBlack Friday ibingoNovemba 25 kanti iCyber Monday ibingoNovemba 28. Le micimbi emibili yokuthenga isibe yinto efanayo eminyakeni yamuva ngenxa yokusondela kwayo.
I-Black Friday igujwa eCanada, kwamanye amazwe aseYurophu, eNdiya, eNigeria, eNingizimu Afrika naseNew Zealand, phakathi kwamanye amazwe. Kulo nyaka ngiphawule ukuthi amanye amaketanga ethu amakhulu ezitolo ezinkulu eKenya njengeCarrefour ayenezipesheli zangoLwesihlanu.
Njengoba sengikhulume ngomlando wangempela we-Black Friday, ngingathanda ukukhuluma ngenganekwane eyodwa ebilokhu ikhulunywa ngayo muva nje futhi abantu abaningi babonakala becabanga ukuthi iyathenjwa.
Uma usuku, umcimbi noma into ilandelwa igama elithi “umnyama,” ngokuvamile ihlotshaniswa nento embi noma engemihle.
Muva nje, kwavela inganekwane enikeza umbono omubi kakhulu ngaleli siko, ethi emuva ngawo-1800, abanikazi bamasimu aseNingizimu Amhlophe babengathenga izisebenzi ezimnyama ezigqilazwe ngesaphulelo ngosuku olulandela iThanksgiving.
NgoNovemba 2018, okuthunyelwe ezinkundleni zokuxhumana kwamangalela ngamanga ukuthi isithombe sabantu abamnyama beboshwe ngamaketanga entanyeni yabo sathathwa “ngesikhathi sokuhweba ngezigqila eMelika,” futhi “siwumlando odabukisayo kanye nencazelo yeBlack Friday.”
Isikhathi sokuthunyelwe: Novemba-30-2022
